Twee kleine landen, een enorme voetafdruk in de biowetenschappen: Hoe kunnen België en Zwitserland het Europese concurrentievermogen aanwakkeren?

In navolging van onze recente "Belgian-Swiss Health Dialogue" op de Zwitserse ambassade in Brussel, presenteren wij een nieuw rapport dat werd opgesteld door Inovigate. Dit rapport onderzoekt hoe onze twee landen van elkaar kunnen leren om de toekomst van innovatie in de gezondheidszorg veilig te stellen in Europa.

In een tijdperk waarin de wereldwijde concurrentie vanuit de VS en China toeneemt, staat het Europese ecosysteem voor biowetenschappen op een keerpunt. Om ons leiderschap te behouden, kunnen we het ons niet langer veroorloven in silo’s te werken. In plaats daarvan moeten we over de grenzen heen kijken naar buurlanden, hun sterke punten identificeren en ons afvragen: Hoe kunnen we dit succes vertalen naar onze lokale context?

Dit was de centrale vraag tijdens de recente dialoog in de residentie van de Zwitserse Ambassadeur die we samen organiseerden met Novartis BeLux. Om dit gesprek nog meer diepgang te geven, hebben we een vergelijkend rapport uitgebracht waarin de sterke punten eigen aan zowel het Belgische als het Zwitserse ecosysteem worden belicht.

België: Voorspelbaarheid, Data en Samenwerking

Het rapport onderstreept de reputatie van België als hub voor structureel en transparant beleid en samenwerking in de gezondheidszorg.

• Transparante klinische studies: België wordt erkend om zijn duidelijke kader met betrekking tot de budgettering van studies, waarin het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) een voortrekkersrol uitoefent. Deze transparantie biedt de stabiliteit die de industrie verwacht om te kunnen investeren.

• Data-leiderschap: Met de oprichting van het Health Data Agency (HDA) neemt België de vlucht vooruit naar een sterk nationaal beheer van gezondheidsdata, cruciaal voor de toekomst van gepersonaliseerde geneeskunde en 'real-world evidence'.

• Grensoverschrijdende beoordeling: België blijft de leiding nemen in gezamenlijke initiatieven voor de evaluatie van gezondheidstechnologie (Health Technology Assessment - HTA), zoals BeNeLuxA(IR). Dit bewijst dat kleine landen boven hun gewicht kunnen boksen en competitief blijven door regionale samenwerking.

Zwitserland: Snelheid, Wendbaarheid en Digitale Strategie

Omgekeerd biedt het Zwitserse model waardevolle lessen in wendbaarheid en versnelde toegang — cruciaal om levensreddende geneesmiddelen sneller bij patiënten te krijgen.

• Versnelde trajecten: Zwitserland blinkt uit in "Dag-0" toegang en neemt deel aan initiatieven zoals Project Orbis, dat gelijktijdige indiening en beoordeling van oncologiegeneesmiddelen mogelijk maakt met de Amerikaanse FDA en andere wereldwijde regelgevers.

• Vroegtijdig wetenschappelijk advies: Het Zwitserse systeem legt de focus op versneld wetenschappelijk advies voor studies in een vroeg stadium, wat een stimulus is voor het tot stand komen van lokale innovatie vanaf het prille begin van de ontwikkelingsfase. 

Gecoördineerde digitale strategie: Via het DigiSanté-initiatief laat Zwitserland zien hoe een eengemaakte, gecoördineerde digitale strategie een land in staat stelt om de infrastructuur van de gezondheidszorg te moderniseren.

Een oproep tot wederzijds leren

Het doel van dit rapport is niet om een "winnaar" uit te roepen, maar om een stappenplan te bieden voor wederzijdse verbetering. België kan leren van de Zwitserse wendbaarheid om de toegang tot innovatie te versnellen, terwijl Zwitserland kan leren van Belgische mechanismen voor structurele transparantie en grensoverschrijdende samenwerking.

We hebben vastgesteld tijdens de dialoog op de ambassade dat creativiteit en besluitvorming die steunt op bewijs essentieel zijn wanneer middelen eindig zijn. Door de 'best practices' van beide landen over te nemen, kunnen we een gezondheidszorg-ecosysteem creëren dat zowel duurzaam als competitief is op het wereldtoneel.

Lees het volledige rapport Wij nodigen beleidsmakers, gezondheidszorgprofessionals en belanghebbenden uit de industrie uit om de volledige vergelijkende analyse aandachtig te lezen (informatie per september 2025). Laten we met deze oproep de sterktes van beide systemen omzetten in concrete initiatieven die patiënten in België, Zwitserland en heel Europa ten goede komen.

Download het rapport hier of op de website van Inovigate