De kracht van ons DNA ontsluiten

Onze genen bepalen niet alleen de kleur van onze ogen, maar ook of we aanleg hebben voor een erfelijke ziekte en hoe we reageren op een behandeling. DNA-onderzoek is daarom cruciaal voor de diagnostiek, preventie en behandeling van ziektes zoals kanker of auto-immuunziektes. Het staat ons toe om de juiste zorg, aan de juiste patiënt, op het juiste moment te verlenen. Het belang van de ontdekking van de DNA-structuur door James Watson en Francis Crick in 1953 kan dan ook moeilijk overschat worden. Naar aanleiding van de wereldwijde DNA Dag, denken we bij Roche graag na over hoe we de geheimen van ons DNA verder kunnen ontrafelen en ontsluiten.

Ons DNA bevat een unieke code die bestaat uit wel drie miljard letters. Door het DNA-profiel van een persoon in kaart te brengen via innovatieve technieken als whole genomic sequencing, krijgen we toegang tot een enorme hoeveelheid genetisch informatie waar we heel specifieke inzichten uit kunnen halen om zorg op maat uit te werken. 

Gepersonaliseerde zorg dankzij DNA-profilering

Zo kunnen we zien of iemand een bepaalde genmutatie heeft die het risico verhoogt om bijvoorbeeld borstkanker te ontwikkelen. Als we weten dat iemand op basis van zijn DNA-profiel zulk een gezondheidsrisico loopt, kunnen we de nodige preventieve behandeling opstarten. Genetische profilering staat dus toe om in het vroegste stadium van een ziekte in te grijpen en onze aanpak te verleggen van ziektezorg naar preventieve zorg op maat van de patiënt. Om deze radicale omslag nog te versnellen, zal Roche tijdens de Hack Healthcare Hackathon op 16 en 17 juni een sessie hosten rond gepersonaliseerde preventie waarin we samen met andere gezondheidsexperts ons het hoofd breken over het thema om zo tot nieuwe innovaties te komen.

Er is niet één type borstkanker. Elke kanker is in zekere zin uniek en elke persoon heeft een uniek kankerprofiel.
Celia Oculi PHC lead bij Roche Belux uit

Ook voor een correcte diagnose en betere behandeling van ziektes biedt ons DNA belangrijke inzichten. Kankers worden bijvoorbeeld traditioneel gecategoriseerd op basis van de plaats waar ze voorkomen in het lichaam: je hebt longkanker, borstkanker of blaaskanker. Afhankelijk van het ziektestadium krijgen patiënten dan dezelfde standaardtherapie voorgeschreven voor dat type kanker. Echter, ook al is de tumor op dezelfde plaats gelokaliseerd, de DNA-mutaties die de kanker veroorzaakt hebben, kunnen zeer verschillend zijn. 

“Er is niet één type borstkanker. Elke kanker is in zekere zin uniek en elke persoon heeft een uniek kankerprofiel. Bij Roche trachten we te begrijpen wat de patiënt uniek maakt en wat zijn of haar ziekte drijft. Daardoor kunnen we een doelgerichte therapie voorstellen op maat van de patiënt. Als we weten dat sommige tumoren met een bepaald DNA veel beter reageren op een specifiek medicijn, is het veel efficiënter om die groep patiënten meteen dat medicijn te geven, in plaats van een standaardbehandeling. Daar wordt niet alleen de patiënt beter van, maar ieder van ons omdat het gezondheidszorgbudget zo optimaal wordt ingezet”, legt Celia Oculi, PHC lead bij Roche Belux uit.

Opschalen DNA-onderzoek door grootschalige datakoppeling en -deling

Genetische informatie is het meest persoonlijke van alle persoonsgegevens. Als gezondheidsactoren moeten we in dialoog gaan met de patiënt, uitleggen hoe zijn of haar data gebruikt zullen worden en hen geruststellen dat er veilig, omzichtig en met respect voor privacy mee wordt omgegaan.
Celia Oculi PHC lead bij Roche Belux uit.

De medische wetenschap gaat met rasse schreden vooruit. Dankzij baanbrekende genoomtechnologieën hebben we bij Roche niet alleen steeds meer biologische kennis, daarnaast staat de digitale revolutie ons toe om via digitale tools real time patiënt specifieke gegevens te verzamelen die ons inzicht geven in hoe een patiënt reageert op een behandeling. 

Maar er is nog veel onontgonnen potentieel. Hoe meer data we hebben, hoe meer verbanden we kunnen zien. Daarom pleiten we bij Roche voor het op grote schaal delen en beschikbaar maken van data binnen het zorgecosysteem zodat we de unieke persoonlijke informatie van individuen kunnen verbinden met gegevens van grote groepen medepatiënten. Analyse van grootschalige klinische data met artificiële intelligentie, stelt ons immers instaat om een dieper inzicht te verwerven in ziektes en in de manier waarop een individu best wordt behandeld.

Om dat mogelijk te maken, is het essentieel dat de overheid werkt maakt van betrouwbare, performante data-infrastructuur. We juichen de verklaring van de federale regering om een National Health Data Authority op te richten dan ook toe, en pleiten ervoor om de schat aan data die nu verspreid zijn over verschillende ziekenhuizen te integreren, en toegankelijk te maken voor zorgprofessionals en onderzoekers. Daarnaast moeten we ook samen inzetten op het winnen van het vertrouwen van burgers en patiënten om hun gezondheidsdata te delen.

“Genetische informatie is het meest persoonlijke van alle persoonsgegevens. Als gezondheidsactoren moeten we in dialoog gaan met de patiënt, uitleggen hoe zijn of haar data gebruikt zullen worden en hen geruststellen dat er veilig, omzichtig en met respect voor privacy mee wordt omgegaan. En natuurlijk het belang van datadelen overbrengen: door data te delen maak je een verschil, stuw je mee onderzoek vooruit waardoor doeltreffende geneesmiddelen en behandelingen kunnen worden ontwikkeld op maat van elke patiënt”, verzekert Celia Oculi.

Elkeen heeft dus de sleutel in handen om het potentieel van DNA voor ons allen verder te ontsluiten!