Multiple sclerose: een zorgvuldig beleid rond ieder neurologisch symptoom

“Voor de diagnose van multiple sclerose is het belangrijk aandacht te schenken aan alle neurologische uitvalsverschijnselen, hoe atypisch of vaag ook”, zegt dr. Danny Decoo (dienst Neurologie, AZ Alma, Eeklo). 

“Krachtsverlies of neuritis optica met afname van de visus zijn zeer herkenbare uitingen van multiple sclerose (MS)”, duidt hij. “Maar ook andere symptomen kunnen optreden, zoals gevoelsstoornissen of milde evenwichtsstoornissen. Of een stoornis van de kleurzin, wat eveneens een uiting kan zijn van neuritis optica.”

Onderzoek door de neuroloog hoeft niet extreem urgent te worden gepland. Als de huisarts uitvalsverschijnselen vaststelt, is het wél belangrijk om zorgvuldig na te gaan wat de oorzaak hiervan is, ook al verdwijnen de afwijkingen spontaan. Dat geldt zeker bij patiënten van twintig à dertig jaar.

We stellen vast dat de diagnose sinds een tiental jaar veel sneller wordt gesteld dan voordien, maar dat ook het aantal misdiagnosen toeneemt. Eens de behandeling aan de gang is, wordt het moeilijk de diagnose nog in vraag te stellen.
dr. Danny Decoo
Dr. Danny Decoo Dienst Neurologie, AZ Alma, Eeklo

Bij de diagnosestelling zelf is voorzichtigheid geboden, want er bestaat geen enkele test die multiple sclerose met zekerheid kan diagnosticeren of uitsluiten. De diagnose berust op het samenleggen van verschillende gegevens, zoals het klinisch onderzoek, de resultaten van het beeldvormend onderzoek en de analyse van het cerebrospinaal vocht, met exclusie van een aantal andere aandoeningen.

Danny Decoo: “We stellen vast dat de diagnose sinds een tiental jaar veel sneller wordt gesteld dan voordien, maar dat ook het aantal misdiagnosen toeneemt. Eens de behandeling aan de gang is, wordt het moeilijk de diagnose nog in vraag te stellen.”

“Vanuit die optiek raad ik aan omzichtig om te springen met de resultaten van een MRI. Soms meldt het protocol dat multiple sclerose één van de mogelijke diagnosen is. Die conclusie wordt uiteraard zuiver op basis van de beelden geformuleerd. Maar andermaal: de uiteindelijke diagnose berust op een geheel van gegevens. Patiënten raken in paniek als men hen zonder enige omkadering de bevindingen van het MRI-protocol meedeelt.”

Dialoog

“MS-patiënten met een voldoende therapietrouw zien we in het ziekenhuis tweemaal per jaar”, becommentarieert dr. Decoo de follow-up na diagnose. “Het is wenselijk dat de patiënt onmiddellijk opnieuw naar de neuroloog gaat als er tussendoor symptomen optreden die suggestief zijn voor een opflakkering van de MS-activiteit. Dat maakt het voor ons mogelijk de situatie op het ogenblik zelf te evalueren, liever dan een paar maanden later aan de hand van de anamnese te moeten reconstrueren wat er mogelijk gebeurd is. Sommige symptomen verdwijnen immers volledig na korte tijd, zodat er nog maar weinig aanknopingspunten overblijven.”

Het is wenselijk dat de patiënt onmiddellijk opnieuw naar de neuroloog gaat als er tussendoor symptomen optreden die suggestief zijn voor een opflakkering van de MS-activiteit.
dr. Danny Decoo
Dr. Danny Decoo Dienst Neurologie, AZ Alma, Eeklo

“Men moet overigens vermijden alle neurologische klachten bij een MS-patiënt aan multiple sclerose toe te schrijven. Tintelingen in het been, bijvoorbeeld, kunnen ook aan ischias te wijten zijn. Als de patiënt bij het optreden van een neurologisch symptoom systematisch naar ons doorstroomt, kunnen we snel nagaan of de stoornis wel degelijk MS-gerelateerd is.”

“Daarnaast kan de huisarts verschillende andere aspecten van de follow-up oppikken, zoals de tussentijdse bloedonderzoeken of de doorverwijzing naar een andere specialist, afhankelijk van de behandeling van de patiënt. We informeren de huisarts schriftelijk over de parameters van het bloedonderzoek die moeten worden bewaakt, en vragen hem contact op te nemen als er op dat vlak afwijkingen optreden.”

Geen verhoogd risico van covid-19

En wat is de weerslag van de coronapandemie op de zorg voor MS-patiënt? “Die valt mee”, weet dr. Decoo. “In het begin van de pandemie hebben we uit voorzorg behandelingen uitgesteld, maar dat was niet vol te houden, omdat het risico van MS-opflakkeringen erdoor steeg. Intussen toont een groeiend aantal gegevens aan dat de meeste behandelingen zonder problemen kunnen voortgezet worden. Met enkele moleculen is misschien wel enige voorzichtigheid geboden. In ons centrum blijft de gebruikelijke werkwijze rond behandeling en opstarten van een behandeling momenteel gehandhaafd.”

De literatuur wees in de voorbije maanden ook uit dat MS-patiënten geen verhoogd risico hebben op besmetting met het coronavirus of op een kwalijke evolutie van de infectie. Risicofactoren zijn vooral een hogere leeftijd, (MS-gerelateerde) mobiliteitsstoornissen of comorbide chronische ziekten – zoals diabetes of hartlijden, net zoals in de algemene bevolking.

“Naarmate die gegevens duidelijk werden, zagen we de ongerustheid rond besmetting met het coronavirus bij onze MS-patiënten afnemen. Hun vragen gaan nu eerder over het vaccin. Ook hier weer een geruststellend antwoord: in principe is vaccinatie tegen covid-19 bij MS-patiënten mogelijk. Ook zij zullen dus hun beurt afwachten, conform de prioriteitscategorisering die de overheid heeft vastgelegd.”

Opstellen: Roularta Healthcare